ហេតុអ្វីបានជាភពអង្គារមានពណ៌ក្រហម?

ភពអង្គារ គឺជាភពទី៤នៅក្នុងចំណោមភពទាំង៨របស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង។ ភពអង្គារ គោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យ ប្រមាណជា ២២៨ លានគីឡូម៉ែត ឆ្ងាយទីតាំងរបស់ផែនដីជាមួយនឹងព្រះអាទិត្យប្រមាណជា ពាក់កណ្តាល ដែលធ្វើឲ្យភពអង្គារមានភាពត្រជាក់ជាងផែនដីរបស់យើង។

អង្គារ ជាញ៉ោយដង ត្រូវបានគេហៅថា ភពក្រហម ដោយសារតែ ពេលយើងមើលវាចេញពីផែនដីរបស់យើងនោះ វាមានពណ៌ទឹកក្រូច ក្រហមមួយនៅមើលមេឃ។ នេះជាមូលហេតុធ្វើឲ្យ ជនជាតិក្រិច​ និងរ៉ូម៉ាំង បានដាក់ឈ្មោះ ភពនេះថា Mars ដែលជាអទិទេពនៃសង្គ្រាម ដូចដែរ ខ្មែរយើង បានហៅថាភពនេះថា ភពអង្គារដូចគ្នា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ តាមរយៈការទៅដល់នៃយានអវកាសនោះ យើងអាចដឹងថា មានជាតិច្រេះជាលើផ្ទៃភពអង្គារ។ ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាមានជាតិច្រេះច្រើនជាងផែនដីរបស់យើង?

មូលហេតុពណ៌ក្រហមនៅលើផ្ទៃនៃភពអង្គារនេះ គឺកើតចេញពីដែកអុកស៊ីតដែលមានច្រើនជាងផែនដីរបស់យើងប្រមាណជា ២ ដង។ ប៉ុន្តែដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ហេតុអ្វីបានជាមានដែកអុកស៊ីតច្រើនបែបនេះ នៅលើភពអង្គារជាងផែនដីរបស់យើង ប្រសិនបើភពទាំងពីរនេះ បានកើតឡើងដោយសារតែសមាមាតុតែមួយដូចគ្នាបែបនេះ?

កាលពីជាង៤.៥ប៊ីលានឆ្នាំមុខ នៅពេលប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើងបានចាប់កំណើតនោះ សមាមាតុដែលមានទំនង់ធ្ងន់ជាច្រើន ដែលទំនាញទាញឲ្យវិលជុំវិញ មុនពេលធ្លាក់គ្នា បង្កើតបានជាព្រះអាទិត្យ និងភពផ្សេងៗនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ មួយផ្នែកនៃដែកដែលសិ្ថតនៅលើផែនដីនោះ ត្រូវលេចចូលទៅក្នុងស្នូលរបស់ផែនដី នៅពេលដែលផែនដីមានវ័យក្មេងនៅឡើង ប៉ុន្តែសម្រាប់ភពអង្គារមួយផ្នែកនៃដែកនេះ មិនត្រូវលេចចូលទៅក្នុងស្នូលរបស់វា ទាំងអស់នោះទេ មួយផ្នែកនៃដែកនេះស្ថិតនៅលើផ្ទៃនៃភពអង្គារនេះ ដោយសារតែភពអង្គារទំហំ និងមានទំនាញខ្សោយ នេះបើយោងបានការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។ ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតមានភាពខុសគ្នាបែបនេះ។

ការសន្និដ្ឋានស្រដៀងគ្នានេះ របស់លោក David Rubie និងក្រុមការងាររបស់គាត់ បានបង្ហាញពីការស្រាវជ្រាវស្តីពីមូលហេតុនៃដែកអ៊ុកស៊ីតជាច្រើននៅផ្ទៃដីរបស់ភពអង្គារបែបនេះ។ ចំពោះផែនដីរបសើយើង មាននូវកម្តៅខាងក្នុងយ៉ាងច្រើន នៅពេលដែលផែនដីមានវ័យក្មេងនៅឡើយ ដែលអាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរឲ្យដែកអុកស៊ីតជាច្រើន ឲ្យក្លាយទៅជាម៉ុលតុង ដែលធ្វើឲ្យកើតមានការកកើតនៃស្នូលរបស់ផែនដីផ្នែកជាវត្ថុរាវនោះ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ភពអង្គារវិញនោះ មិនមាននូវច្រើនក្តៅល្មម នៅក្នុងការបង្កើតនៅដំណើរការនៃនោះទេ។ ហេតុផលនេះ បានធ្វើឲ្យដែកអុកស៊ីតជាច្រើន ត្រូវបានជាក់នៅក្នុងផ្នែកខាងលើនៃសំបករបស់ភពអង្គារនេះ ដែលបង្កើតមានជាពណ៌ក្រហម ចំលែកខុសពីភពផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យនោះ។

ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏មានការបកស្រាយជាច្រើនទៀតពីភាពក្រហមរបស់ភពអង្គារនេះផងដែរ។ ដូចជា បញ្ហាអាកាសធាតុនៅក្នុងភពអង្គារ កាលពីសម័យបុរាណ ឬក៏ការបំបែកខ្លួននៃ កាបូនឌីអុកស៊ីត និងធាតុផ្សេងៗនៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ភពអង្គារ ដែលបង្កើតបានជាអុកស៊ីតកម្មជាដើម។ ក៏ដូចជា ការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដាណាម៉ាកនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ បានបង្ហាញថា ព្យុះនៅលើភពអង្ការ ដែលធ្វើឲ្យដែកនៅលើផ្ទៃដីនោះ បានប៉ះជាមួយនឹង Quarts Crystals ដែលប៉ះជាមួយធូលី ហើយបង្កើតជាផ្ទៃដែលសំបូរទៅដោយអុកស៊ីសែនជាដើម។

ដែលនេះធ្វើឲ្យមូលហេតុនៃការកើតមានពណ៌ក្រហមនេះ នូវមិនមានការបកស្រាយណាមួយ ច្បាស់លាស់នោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងដឹងនោះ ផ្ទៃក្រហមរបស់ភពអង្គារនេះ គឺកើតឡើងដោយសារនៃដែក៣អុកស៊ីត បានស្រូបយករលកពន្លឺពណ៌ខៀវ និងបៃតងនៃព្រះអាទិត្យ ហើយចាំងចេញមកវិញជាពណ៌ក្រហម។

ឯកសារយោងៈ

- https://www.space.com/16999-mars-red-planet.html

- https://en.wikipedia.org/wiki/Mars_surface_color

-https://www.esa.int/kids/en/learn/Our_Universe/Planets_and_moons/Mars_-_the_red_planet#:~:text=Mars is often called the,rust in the Martian rocks.

- https://www.nature.com/news/2004/040503/full/040503-6.html